Rozwód Wrocław

Decyzja o rozwodzie jest niezmiernie ciężka. W niniejszym artykule postaram się przedstawić Państwu - co warto wiedzieć o rozwodzie, zanim zdecydujecie się wystąpić do Sądu z pozwem o rozwód.

Co to jest rozwód?

Rozwód to nic innego jak rozwiązanie ważnego związku małżeńskiego przez Sąd na żądanie jednego lub obojga małżonków.

Kiedy Sąd orzeka rozwód?

Według prawa polskiego przesłanką rozwodu jest trwały i zupełny rozkład małżeństwa (art. 56 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Jeżeli zatem między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków (mąż lub żona) może żądać, ażeby Sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Zupełny rozkład pożycia to nic innego jak zerwanie między małżonkami więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej.

Natomiast trwały rozkład pożycia ma miejsce wówczas, gdy powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi. Innymi słowy rozkład pożycia jest trwały - gdy oparta na doświadczeniu życiowym ocena prowadzi do wniosku, że w danych okolicznościach sprawy, powrót małżonków do wspólnego pożycia jest niemożliwy. (uchwała SN z dnia 18.03.1968 r., III CZP 70/66). Przy czym sam upływ czasu, nie jest konieczną przesłanką trwałości.

O jakich sprawach orzeka Sąd w wyroku rozwodowym?

Orzekając rozwód Sąd orzeka również o winie małżonków w rozkładzie pożycia małżeńskiego lub braku tej winy. Jeżeli strony posiadają małoletnie dzieci Sąd w wyroku rozwodowym orzeka również o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron, kontaktach nad małoletnimi dziećmi stron, alimentach na rzecz małoletnich dzieci stron. Sąd może również w wyroku rozwodowym rozstrzygnąć o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez małżonków. Jak również o alimentach na rzecz jednego z małżonków oraz o eksmisji z mieszkania jednego z małżonków.

Wina za rozkład pożycia małżeńskiego - co to znaczy?

Wina za rozkład pożycia małżeńskiego, to nic innego jak naganne zachowanie strony, które doprowadziło do całkowitego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego.

Do takich nagannych zachowań możemy zaliczyć: porzucenie małżonka bez powodu, niezaspokajanie potrzeb rodziny, pijaństwo, agresja, zdrada małżeńska ale też odmowa współżycia albo brak wsparcia w życiu codziennym.

Ustalenie w wyroku rozwodowym winy za rozkład pożycia małżeńskiego jest niezmiernie ważne w sytuacji, gdy jeden z małżonków domaga się od drugiego małżonka alimentów na swoją rzecz.

Zobacz więcej: Rozwód z orzeczeniem o winie

Kiedy i dlaczego Sąd nie orzeka o winie w wyroku rozwodowym?

 Sąd nie orzeka o winie małżonków w rozkładzie pożycia małżeńskiego w sytuacji, kiedy strony chcą się rozwieść za porozumieniem stron (na zgodny wniosek stron).

Zobacz więcej: Rozwód bez orzeczenia o winie

Kiedy i dlaczego Sąd orzeka o winie w wyroku rozwodowym?

Sąd w wyroku rozwodowym może orzec o:

  • winie męża
  • winie żony
  • winie obojga małżonków

Sąd orzeka o winie jednego z małżonków lub obojga małżonków w sytuacji, kiedy całkowity i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego nastąpił z winy tego małżonka lub małżonków.

Przy czym nieważne dla Sądu jest to, że jedna ze stron jest winna na przykład w 20 % a druga w 80 %, gdyż strony traktowane są przez Sąd w tej sytuacji tak samo. Nie można dzielić winy na mniejszą i większą, ani jej stopniować.

Bardzo często Sąd orzeka o winie jednego z małżonków w wyroku rozwodowym na żądanie współmażonka, który domaga się lub będzie chciał się domagać zasądzenia alimentów przez Sąd na jego rzecz od drugiej strony.

Zobacz więcej: Rozwód z orzeczeniem o winie

Władza rodzicielska, kontakty z dziećmi, alimenty na dzieci, alimenty na małżonka w wyroku rozwodowym

Orzekając rozwód Sąd – zawsze kierując się dobrem dziecka orzeka w wyroku rozwodowym o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dziećmi, alimentach na dzieci. Sąd może również orzec o alimentach na małżonka

Zobacz więcej: Rozwód z orzeczeniem o winie

Jednym z obligatoryjnych elementów wyroku rozwodowego jest bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie: władzy rodzicielskiej, o kontaktach z dzieckiem, o alimentach na dziecko. Przy czym małżonkowie zawsze mogą w tych sprawach zawrzeć pisemne porozumienie.

Porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, często nazywane porozumieniem rodzicielskim bądź rodzicielskim planem wychowawczym, stanowi polubowne i alternatywne rozwiązanie w stosunku do orzeczenia sądowego, w którym Sąd rozstrzyga kwestie władzy rodzicielskiej, a także kontaktów z dzieckiem.

Zgodnie bowiem z art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (zw. dalej k.r.o.) "Sąd uwzględnia porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka".

Jeżeli więc małżonkowie są w stanie wspólnie porozumieć się co do wyżej wymienionych kwestii, w tym co do wysokości alimentów, jakie jeden z rodziców ma płacić na dziecko lub dzieci winni do zawarcia takiego porozumienia dążyć. Takie porozumienie znacznie bowiem skróci postępowanie sądowe, ułatwi go.

Takie porozumienie małżonkowie winni załączyć do pozwu o rozwód. Wówczas Sąd może je uwzględnić, jeżeli oczywiście będzie ono zgodne z dobrem małoletniego dziecka lub dzieci stron. Takie porozumienie można również zgłosić Sądowi ustnie do protokołu lub sporządzić w postępowaniu mediacyjnym, spisanym na specjalnym kwestionariuszu i podpisanym przez rodziców dziecka.

Sąd może również w wyroku rozwodowym rozstrzygnąć o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez małżonków. Jak również o alimentach na rzecz jednego z małżonków oraz o eksmisji z mieszkania jednego z małżonków, o czym szczegółowo wypowiem się w kolejnym artykule poświęconym temu tematowi.

Powyższe wprost wynika z treści art. 58 § 1 k.r.o., zgodnie z którym:

  • § 1. W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
    § 1a. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
    § 1b. Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

    § 2. Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.
    § 3. Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
    § 4. Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Alimenty na małżonka w wyroku rozwodowym

W wyroku rozwodowym istnieje możliwość aby, Sąd zasądził alimenty od współmałżonka. W takiej sytuacji należy również pamiętać, że były małżonek może złożyć wniosek o alimenty również w odrębnym postępowaniu, nie tylko w sprawie rozwodowej.

Istnienie obowiązku alimentacyjnego między małżonkami zależy od tego, kto ponosi winę za rozpad pożycia małżeńskiego. Szczegółowo odniosłam się w artykule Rozwód z orzeczeniem o winie.

A może jednak założyć sprawę o separację, a nie o rozwód?

Zamiast występować do Sądu od razu z pozwem o rozwód małżonkowie (lub jeden z nich) mogą wystąpić z pozwem o separację.

Sąd orzeknie separację, jeżeli pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny (ale nie trwały) rozkład pożycia małżeńskiego.

Zupełny rozkład pożycia oznacza, gdy nie istnieje między małżonkami więź duchowa, fizyczna ani gospodarcza. Z takim pozwem może wystąpić jeden z małżonków lub oboje.

Sąd w wyroku separacyjnym może orzec o:

  • winie męża
  • winie żony
  • winie obojga małżonków za zupełny rozkład pożycia małżeńskiego.

Jeżeli strony posiadają małoletnie dzieci Sąd w wyroku separacyjnym (tak samo jak w wyroku rozwodowym) orzeka również o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron, kontaktach nad małoletnimi dziećmi stron, alimentach na rzecz małoletnich dzieci stron. Sąd może również wtakim wyroku rozstrzygnąć o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez małżonków. Jak również o alimentach na rzecz jednego z małżonków oraz o eksmisji z mieszkania jednego z małżonków.

Zasadnicza róznica pomiędzy orzeczeniem przez Sąd rozwodu lub separacji jest następująca. Przez orzeczenie rozwodu strony przestają być dłużej małżeństwem i mogą wstąpić w kolejny związek małżeński. Małżeństwo poprzez orzeczenie rozwodu przez Sąd przestaje istnieć. Przez orzeczenie separacji strony dalej pozostaja w związku małżeńskim.

Poprzez orzeczenie separacji - pomiędzy małżonkami następuje rozdzielność majątkowa małżeńska, o czym szczegółowo wypowiem się w kolejnym artykule poświęconym szczegółowo temu zagadnieniu.

Po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd orzeka o podziale majątku. Jednak na każdym z małżonków nadal ciąży obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny, nawet wówczas gdy nie mają wspólnych dzieci na swoim utrzymaniu.

Zobacz więcej: Rozwód a separacja

Co jeżeli jeden małżonek chce rozwodu, a drugi separacji? Kiedy Sąd może orzec separację, a kiedy rozwód?

Jeżeli Sąd stwierdzi, że nie ma przesłanek, o których wspominałam wcześniej, tj. brak zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego, aby orzec rozwód Sąd orzeka separację.

Za każdym razem, w takiej sytuacji – przed wydaniem wyroku Sąd bada, czy pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego, czy tylko zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Jeżeli pomiędzy stronami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego Sąd orzeka rozwód, ale jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny (ale nie trwały) rozkład pożycia małżeńskiego Sąd orzeknie separację.

Z powyższego wynika zatem, że nawet, gdy jedna ze stron chce separacji a druga rozwodu Sąd orzeknie rozwód, jeżeli stwierdzi, że pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.

Orzekając rozwód Sąd stwierdza bowiem, że pomiędzy stronami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.

Orzekając separację Sąd orzeka natomiast, że pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny (ale nie trwały) rozkład pożycia małżeńskiego.

Kiedy rozwód jest niedopuszczalny?

Mimo, iż w danym małżeństwie nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego, który uprawniałby Sąd do wydania wyroku rozwodowego, może się zdarzyć, że Sąd nie da stronom rozwodu. Dzieje się tak w następujących sytuacjach:

  • jeżeli wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo
  • jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, na przykład: z uwagi chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobą współmałżonka
  • jeżeli z pozwem rozwodowym wystąpił (złożył go) małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia małżeńskiego. Z tym, że w tym wypadku Sąd będzie mógł orzec rozwód, jeżeli drugi małżonek wyrazi na niego zgodę lub jeżeli brak zgody sąd uzna za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Brak zgody może być uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego np. wówczas, gdy małżonkowie nie żyją razem od kilku lat, nie ma między nimi żadnej więzi.

Szerzej na ten temat wypowiem się w kolejnym artykule, poświęconym temu tematowi.

Kiedy separacja jest niedopuszczalna?

Mimo, iż w danym małżeństwie nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, który uprawniałby Sąd do orzeczenia separacji, może się zdarzyć, że Sąd nie orzeknie separacji. Dzieje się tak w następujących sytuacjach:

  • jeżeli wskutek separacji miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo
  • jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, na przykład: z uwagi chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobą współmałżonka

Szerzej na ten temat wypowiem się w kolejnym artykule, poświęconym temu tematowi.

Który Sąd orzeka o rozwodzie? Który Sąd jest właściwy w sprawach o rozwód?

Sądem właściwym do rozpoznawania spraw o rozwód i separację jest Sąd Okręgowy – to znaczy Sąd w którego okręgu małżonkowie zamieszkują lub mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Co i jakie dokumenty załączamy do pozwu o rozwód i separację?

Do pozwu lub wniosku o separację, rozwód dołącza się: odpis skrócony aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia małoletnich dzieci małżonków, wszelkie istotne dokumenty ważne dla sprawy – faktury vat, umowy potwierdzające wydatki ponoszone na dzieci, na siebie, wyciągi z kont bankowych (jeżli żądamy alimentów) itp.

Proszę nie zapomnieć, że do pozwu o rozwód należy dołączyć również opłatę od pozwu.

Jaka jest opłata sądowa w sprawie o rozwód i separację?

Wnosząc pozew o rozwód, separację należy go opłacić. Opłata sądowa od takiego pozwu wynosi 600 zł. W wyjątkowych sytuacjach Sąd na wniosek powoda może zwolnić go w całości lub w części z poniesienia ww. opłaty sądowej.

A co po rozwodzie? Podział majątku i zmiana nazwiska?

Po rozwodzie można wrócić do nazwiska sprzed ślubu - wystarczy złożyć oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub - jeżeli ktoś przebywa za granicą - przed konsulem. Należy jednak pamiętać, by nie przegapić terminu, który wynosi trzy miesiące od uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie.

Kierownik USC albo konsul od razu przyjmie twoje oświadczenie. Następnie przygotuje dla Ciebie protokół, który podpiszesz ty i urzędnik. Kierownik USC albo konsul prześle go do kierownika USC, który sporządził twój akt małżeństwa, żeby dołączył on wpis o nazwisku (czyli wzmiankę dodatkową). Kiedy ta informacja (wzmianka) zostanie naniesiona, odpis skrócony tego aktu będzie zawierał aktualne nazwisko. Przeczytaj, co zrobić, żeby dostać taki odpis. Od momentu wpisu w akcie małżeństwa możesz już używać poprzedniego nazwiska (tego, które było przez ciebie noszone przed ślubem).

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 2224 z późn. zm.)

Jakie dokumenty musisz mieć z sobą, by zmienić nazwisko

  • dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport), który okażesz, by potwierdzić swoją tożsamość,
  • dowód opłaty skarbowej – możesz zapłacić w kasie urzędu albo zrobić przelew na odpowiednie konto urzędu,
  • informacje o miejscu, w którym sporządzono twój akt małżeństwa, i dacie uprawomocnienia się orzeczenia sądu o rozwodzie (te informacje przekaż urzędnikowi ustnie),
  • jeśli składasz oświadczenie przed konsulem – odpis prawomocnego orzeczenia sądu o rozwodzie lub odpis zupełny aktu małżeństwa z wpisem o rozwodzie (czyli wzmianką o rozwodzie),
  • kierownik USC lub konsul poinformuje cię, jeśli będą potrzebne inne dokumenty (na przykład gdy rozwód został orzeczony przez sąd za granicą).

Ile zapłacisz za zmianę nazwiska?

  • jeśli załatwiasz sprawę przed kierownikiem USC – 11 zł opłaty skarbowej,
  • jeśli załatwiasz sprawę przed konsulem – 50 EUR opłaty konsularnej. Zapłacisz w walucie, w której pobierane są opłaty. Walutę i dokładną kwotę poda ci konsul.

 

Zanim ostatecznie podejmiesz decyzję: czy wystąpić z pozwem o rozwód z orzeczeniem o winie czy bez orzeczenia o winie, czy wystąpić z pozwem o separację, skonsultuj swoją sytuację z naszą Kancelarią Spraw Rozwodowych i Rodzinnych. Nie warto bowiem pochopnie podejmować tak ważnej życiowej decyzji, zwłaszcza, gdy w grę wchodzą małoletnie dzieci stron.